Kraków- miasto smoka wawelskiego

Kraków- miasto smoka wawelskiego, miasto legend, żydowskiego Kazimierza jest miejscem, z którego ilekroć wyjadę, zawsze tęsknię i chcę tam wrócić ponownie.

Dawna stolica Polski przywitała nas deszczem. 8 lat… Czy jeszcze coś pamiętam po ostatniej wycieczce do miasta królów? Okazało się, że jak najbardziej. Znowu słyszałam tętent koni stukających kopytami o bruk, śmiechy koleżanek z klasy odbijające się o ściany kamienic, modlitwy Żydów szeptane w synagodze Remuh, głosy aktorów wystawiających sztukę w Teatrze im. Modrzejewskiej. Wówczas, w liceum nasza pani od historii podzieliła nas na grupy i każdej grupie kazała zreferować jeden zabytek Krakowa. Wtedy nie widzieliśmy w tym sensu. Dziś wiem, że tamta wycieczka spowodowała, że zakochałam się w Krakowie. No bo z Krakowem to już tak jest- albo się go kocha, albo nienawidzi. Nigdy natomiast nie pozostaje się obojętnym na jego czary, o czym świadczą dzisiejsze tłumy turystów mimo deszczowej aury.

Samochód zostawiliśmy na płatnym parkingu Galerii Krakowskiej, przy dworcu PKP Kraków Główny. 10 godzin postoju pod okiem kamer kosztuje 40 zł. Z parkingu mieliśmy jakieś 300 metrów do Teatru Słowackiego.

Teatr Słowackiego został zbudowany w latach 1890- 93. Budynek jest utrzymany w stylu eklektycznym z przewagą neobaroku.

Fasada ujęta w dwa ryzality zwieńczone alegorycznymi postaciami: z lewej Poezja, Dramat i Komedia, z prawej Muzyka, Opera i Operetka. Poniżej gzymsu znajdują się alegoryczne popiersia Wesołości i Smutku. Na froncie fasady widnieje napis „Kraków narodowej sztuce”. Na szczycie znajdują się posągi młodzieńca w kontuszu (Tadeusz) i młodej kobiety w szlacheckim stroju (Zosia).

Poezja, Dramat i Komedia
Muzyka, Opera i Operetka

Barbakan został wzniesiony w latach 1498- 99, za panowania Jana Olbrachta. Jest to gotycka budowla z siedmioma wieżyczkami.  Obecnie jest on oddziałem Muzeum Historycznego.

Brama Floriańska znajduje się obok Barbakanu. Niegdyś była połączona z nim kołnierzem. Obecna budowla pochodzi z przełomu XIII i XIV wieku. Liczy 34,5 metra wysokości do gałki hełmu. Od strony Plant znajduje się nad wejściem płaskorzeźba z orłem piastowskim (wg projektu Jana Matejki), od strony miasta zaś- płaskorzeźba z wizerunkiem Św. Floriana.

Brama Floriańska od strony Plant
Brama Floriańska od strony ul. Floriańskiej

Idąc ulicą Floriańską, dochodzi się na Rynek Główny. Słynie on z Sukiennic oraz Kościoła Mariackiego. Sukiennice to renesansowa hala targowa wybudowana w 1559 roku na miejscu poprzedniego, spalonego budynku.

Na szczytach ryzalitów umieszczone zostały maszkarony, przedstawiające karykatury współczesnych prezydentów Krakowa. Na piętrze Sukiennic znajduje się Muzeum Narodowe, w którym można obejrzeć m.in.: „Hołd Pruski” Matejki, „Czwórkę” Chełmońskiego, „Pochodnie Nerona” Siemiradzkiego. W Muzeum byłam w 2004 roku podczas wspomnianej na początku wpisu wycieczce w liceum.

Pod Sukiennicami podziwiać można pomnik Adama Mickiewicza. Monument ma wysokość 10 metrów i przedstawia poetę stojącego na postumencie, u stóp którego znajdują się cztery alegorie: Ojczyzna, Męstwo, Nauka i Poezja. Na cokole umieszczona została dedykacja: „Adamowi Mickiewiczowi Naród”.

Jako ciekawostkę dodam, że pomnik podczas wojny został zniszczony przez hitlerowców. Po wojnie został odnowiony z elementów odnalezionych w 1946 roku na złomowisku w Hamburgu.

Kościół Mariacki to najważniejszy obiekt sakralny Krakowa i jeden z najważniejszych obiektów tego typu w Polsce. Od lat 1392-1397 posiada układ bazylikowy. Posiada dwie wieże- wyższą „Hejnalicę”- 82 metrów wysokości i niższą- 69 metrów. Jest budowlą w stylu gotyckim.

Najcenniejszym zabytkiem kościoła jest Ołtarz Wita Stwosza o wymiarach 11×13 metrów. Ołtarz ma ponad 200 figur, z których najwyższa mierzy 2,7 m. Ołtarz, dzieło późnego  średniowiecza, łączy ze sobą elementy sacrum i profanum. Główną sceną ołtarza jest „Zaśnięcie Marii Panny”.

Na Rynku Głównym w Krakowie mieści się także gotycka wieża ratuszowa z XV wieku, o wysokości 70 metrów. Wejście do wieży strzeże para lwów.

24 marca 1794 roku, na placu przed wieżą ratuszową Kościuszko złożył uroczystą przysięgę, ogłaszając tym samym akt powstania narodowego, znanego w historii jako insurekcja kościuszkowska. Na pamiątkę wydarzenia pod wieżą znajduje się tablica informująca o przysiędze.

Rynek Główny to także miejsce, gdzie w XI lub XII wieku wniesiony został niewielki barokowy (początkowo romański) Kościół Św. Wojciecha.

Innym, bardzo ważnym zabytkiem Krakowa jest Collegium Maius. Obecnie w Collegium Maius znajduje się Muzeum UJ. Collegim Maius jest budowlą gotycką, wzniesioną z kamienia i cegły. Na środku dziedzińca znajduje się studnia.

Na uwagę zasługuje zegar, wygrywający o godzinie: 9.00, 11.00, 13.00, 15.00 i 17.00 utwór Jana z Lublina oraz „Gaudeamus Igitur”. Wtedy też z zegara wychodzą figury przedstawiające sześć postaci: pedela UJ, królową Jadwigę, Króla Władysława Jagiełłę, Jana z Kęt, Hugona Kołłątaja oraz Stanisława ze Skalbmierza. Zegar działa od 1999 roku.

Nieopodal mieści się Kościół Św. Anny– barokowa kolegiata z XVIII wieku. Jest to jeden z najpiękniejszych barokowych obiektów sakralnych w Polsce.

Kościół św. Apostołów Piotra i Pawła jest jednym z dwóch moich ulubionych kościołów w Krakowie. Jest to pierwsza budowla architektury barokowej w Krakowie. Ufundował ją król Zygmunt II Waza. Kościół powstał około 1597 roku. Dwukondygnacyjna fasada przypomina rzymski kościół Santa Susana Carla Maderny, ale ma też elementy fasady głównej takie same jak kościół Il Gesu w Rzymie.

Na uwagę zasługuje również ogrodzenie kościoła. Zawiera ono posągi 12 apostołów. Zostało wykonane w 1722 roku z wapienia. Kościół przylega do Kościoła Św. Andrzeja.

Romański Kościół Św. Andrzeja wybudowany został w latach 1079- 1098 .  W Kościele przechowywane są najstarsze figurki jasełkowe.

Drugim moim ulubionym kościołem w Krakowie jest Kościół Św. Franciszka z Asyżu z XVI wieku. Wnętrze urządzone jest w stylu neogotyckim. Fundatorem kościoła był książę Bolesław V Wstydliwy, który został tam pochowany wraz z siostrą bł. Salomeą. Zostali tu też pochowani synowie Władysława Łokietka (Stefan i Władysław).

Na szczególną uwagę w kościele zasługują witraże autorstwa Wyspiańskiego. Moim ulubionym jest „Bóg Ojciec- stań się”. Znajduje się nad wejściem do świątyni. Przedstawia on Boga w momencie stwarzania świata.

W pobliżu znajduje się kolejny kościół- Bazylika Świętej Trójcy (Kościół Dominikanów). Jest to trójnawowa, gotycka świątynia ceglano- kamienna. W kościele pochowany jest Leszek Czarny. Kościół posiada 10 kaplic, z czego najważniejszą i najbardziej okazałą jest Kaplica Św. Jacka.

Zamek Królewski na Wawelu jest najbardziej znanym zabytkiem Krakowa. Ten dwupiętrowy gmach z przepięknym dziedzińcem ozdobionym arkadami powstawał już od około 1000 roku. Kompleks wznosi się na wapiennym wzgórzu tuż nad Wisłą.

Dziedziniec

Aby zwiedzić Zamek, należy poświęcić na to kilka godzin. Niestety, nam nie starczyło na to czasu. Pamiętam, że wnętrza zamku zwiedzałam w 1994 roku. Z tamtej wycieczki zapamiętałam jedynie wspaniałe arrasy.

U podnóża Wzgórza Wawelskiego, przy wyjściu ze Smoczej Jamy znajduje się ziejący ogniem pomnik Smoka Wawelskiego. Najstarszy zapis legendy o smoku wawelskim pochodzi z przełomu XII i XIII wieku. Jego autorem był Wincenty Kadłubek.

Grakch rządził Polską sprawiedliwie a wdzięczni poddani zamierzali przekazać tron jego męskiemu potomstwu. Tak się jednak nie stało, gdyż jeden z jego synów zabił drugiego. Aby wyjaśnić, w jakich okolicznościach do tego doszło, kronikarz wprowadził postać smoka: był bowiem w załomach pewnej skały okrutnie srogi potwór, którego niektórzy zwać zwykli całożercą. Żarłoczności jego każdego tygodnia według wyliczenia dni należała się określona liczba bydła. Jeśliby go mieszkańcy nie dostarczyli, niby jakichś ofiar, to byliby przez potwora pokarani utratą tyluż głów ludzkich. Grakch, nie mogąc znieść tej klęski, jako że był względem ojczyzny tkliwszym synem niż ojcem względem synów, skrycie synów wezwawszy, przedstawił [im swój] zamiar, radę przedłożył.
Grakch polecił synom wykazać się odwagą i zabić smoka. Gdy więc doświadczyli po wielekroć otwartej męskiej walki i daremnej najczęściej próby sił, zmuszeni zostali wreszcie uciec się do podstępu. Bowiem zamiast bydląt podłożyli w zwykłym miejscu skóry bydlęce, wypchane zapaloną siarką. I skoro połknął je z wielką łapczywością całożerca, zadusił się od buchających wewnątrz płomieni.

Źródło: Brygida Kürbis: Wstęp. W: Mistrz Wincenty (tzw. Kadłubek): Kronika polska. Wyd. 4.

Wawel to także Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława. Katedrę otaczają trzy wieże. Na północy znajduje się Wieża Zygmuntowska ze słynnym dzwonem „Zygmuntem”. Wyższa jest od niej Wieża Zegarowa, zwieńczona barokowym hełmem autorstwa Kacpra Bażanki, natomiast od strony południowej znajduje się trzecia, zwana Wieżą Wikaryjską lub Srebrnych Dzwonów, ponieważ wiszące tam dzwony zawierają domieszkę srebra.

W kryptach bazyliki są pochowani m.in: Anna Habsburżanka, królewna Anna Maria Wazówna, Jadwiga Andegaweńska, Anna Jagiellonka, Jan I Olbracht, Prezydent Lech Kaczyński z małżonką Marią Kaczyńską, Kazimierz III Wielki, Kazimierz IV Jagiellończyk, Tadeusz Kościuszko, Józef Piłsudski, Józef Poniatowski, Juliusz Słowacki, Jan III Sobieski, Stefan Batory, Władysław Łokietek, Władysław Jagiełło, Zygmunt II August, Zygmunt III Waza, Zygmunt Kazimierz Waza i wiele innych postaci ważnych dla Polski.

Nad krakowskim Kazimierzem góruje Kościół Bożego Ciała. Organy w bazylice są największym instrumentem w Krakowie.

Ratusz Kazimierski znajduje się na Placu Wolnica. Został zbudowany w XIV wieku. Obecnie mieści się w nim Muzeum Etnograficzne.

Skałka to Kościół Św. Michała i przylegający do niego klasztor Paulinów. Kościół jest sanktuarium męczeństwa Św. Stanisława.

Tuż obok znajduje się gotycki Kościół Św. Katarzyny z 1342 roku.

Niestety, w ciągu kilku godzin udało nam się zobaczyć tylko część Krakowa. Na pewno wrócimy do miasta smoka wawelskiego, bo czujemy niedosyt. Jak zawsze zresztą, gdy opuszczamy to piękne miasto.

Jako, że jestem w ciąży, w drodze powrtonej zatrzymaliśmy się w KSIĄŻU WIELKIM na kilkuminutowy postój. Mieści się tu renesansowy pałac Mirów, wybudowany w latach 1585-1595 przez Santiego Gucciego na zlecenie biskupa krakowskiego Piotra Myszkowskiego. Na początku XVIII w. zamek przeszedł w posiadanie rodu Wielopolskich i został przebudowany w barokowym stylu. Dziś znajduje się tu szkoła.

GASTRNOMIA:

Zdecydowanie polecamy „Kuchnię Babci Maliny”, znajdującą się przy ulicy Szpitalnej 38 (vis a vis Teatru Słowackiego). Za 20 zł można najeść się do syta.

Punktem absolutnie obowiązkowym podczas pobytu w Krakowie jest odwiedzenie „Jamy Michalika”.

Najsłynniejsza (do dziś istniejąca) krakowska kawiarnia literacka założona została w 1895 w dzierżawionym od prywatnych właścicieli lokalu jako Cukiernia Lwowska przez przybyłego ze Lwowa Apolinarego Jana Michalika. Doskonała lokalizacja przy ul. Floriańskiej (bliskość wyższych uczelni) spowodowała, że bardzo szybko stała się miejscem spotkań artystów, literatów, dziennikarzy i całej krakowskiej cyganerii. W 1904 tworzono w niej Tekę Melpomeny – zbiór karykatur aktorów w najlepszych rolach, aby je potem sprzedać i pomóc finansowo bezrobotnym aktualnie artystom.

W 1905 rozpoczął działalność kabaret Zielony Balonik wystawiający w Jamie Michalika przedstawienia i szopki. Właśnie artystom kawiarnia zawdzięcza nową nazwę – lokal bowiem nie posiada okien i właśnie z tego powodu zaczęto nazywać go Jamą Michalika.

W 1906 nowy wystrój zaprojektował malarz Henryk Szczygliński. Wykonane według jego projektu meble nie zachowały się do dziś.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *