Śladami naszych przodków, czyli Mazowsze południowo- wschodnie

1 listopada był dobrym momentem, by powrócić do swoich korzeni. Zarówno ja jak i mąż mimo, że od urodzenia mieszkamy w Aglomeracji Warszawskiej, swe korzenie mamy w okolicach Garwolina. Z tych okolic pochodzili nasi dziadkowie i ojcowie.

MACIEJOWICE są dawnym miastem (obecnie wsią) położoną tuż nad Wisłą. Słyną z bitwy pod Maciejowicami, której dowodził w 1794 roku Tadeusz Kościuszko. Zresztą w granicach wsi znajduje się pomnik upamiętniający wydarzenie.

W centralnej części wsi rozpościera się brukowany Rynek z Ratuszem, w którym mieści się jedyne w Polsce Muzeum Tadeusza Kościuszki i bitwy maciejowickiej.

W zachodniej przerzei Rynku znajduje się Kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP, wybudowany w latach 1772-1780.

Nieopodal Maciejowic w PODZAMCZU zobaczyć można ruiny neogotyckiej baszty z I połowy XIX wieku i stajni.

Na terenie znajduje się także pałac Zamoyskich z 1808 roku oraz oficyna z połowy XIX wieku- obecnie siedziba Nadleśnictwa Garwolin.

Pałac Zamoyskich
Oficyna

W pobliżu przepływa rzeka Okrzejka- dopływ Wisły, nad którą niegdyś stał młyn wodny z 1873 roku. Dziś budynek popada w ruinę. Szkoda, bo w latach swojej świetności musiał być budowlą niezwykle okazałą.

Kolejny przystanek robimy w ŁASKARZEWIE- mieście słynącego kiedyś z ceramiki użytkowej, zaś obecnie- z przemysłu garbarskiego. Warto wspomnieć o tragicznej historii miasta- w czasie okupacji hitlerowskiej żołnierze Wehrmachtu dokonali rzezi na 54 mieszkańcach Łaskarzewa. Potem utworzono tu getto, z którego ok. 1,3 tys. osób wywieziono do obozu zagłady w Treblince. Niemcy zamordowali około 2 tys. mieszkańców Łaskarzewa.

Nad miastem góruje wspaniały Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego, wybudowany w 1876 roku, w stylu eklektycznym.

Docieramy do wsi CHOTYNIA, w której znajduje się zabytkowy dworek zbudowany w 1808 roku. Został odrestaurowany w latach 1999-2003. Obecnie pełni funkcję restauracji oraz pensjonatu.

W Chotyni na rozstaju dróg zobaczyć można murowaną kapliczkę.

Stąd niedaleko jest do GOŃCZYC. We wsi znajduje się stary, drewniany Kościół pw. Świętej Trójcy z 1740 roku wraz z dzwonnicą, zaś tuż obok stoi wybudowany w latach 1997-2002 nowy murowany kościół parafialny.

Przecinamy starą DK17, przejeżdżamy pod nowozbudowaną S17 i kierujemy się w stronę Żelechowa. W PIASTOWIE tuż przy DW 807 zobaczyć można drewnianą kaplicę M.B. Częstochowskiej. Powstała w 1905 roku jako zbór ewangelicko- augsburski. W 1946 roku zostałą przekształcona na świątynię katolicką i pełni funkcję kaplicy dojazdowej parafii w Żelechowie.

Przy wjeździe do ŻELECHOWA stoi nieco zrujnowany budynek dawnego Urzędu Gminy z XIX wieku. Obecnie pełni funkcje mieszkalne.

W mieście dawniej działał młyn. Czy nadal działa? Tego nie wiem. Jednakże budynek młyna zachował się w stanie co najmniej przyzwoitym.

W pobliżu młyna stoi wzniosły Kościół Zwiastowania NMP. Świątynia została wybudowana w stylu barokowym w 1682.

Naprzeciwko Kościoła mieści się drewniana zabytkowa organistówka. Została wzniesiona w 1844 r. na planie prostokąta.

Na żelechowskim cmentarzu wyróżnia się kapliczka pw. św. Krzyża z 1852 roku- wybudowana jako grób rodzinny Ordęgów.

W Żelechowie również znajduje się klasycystyczny pałac. Budowa pałacu została rozpoczęta w 1762 roku, z inicjatywy Jerzego Lubomirskiego. W okresie II wojny światowej pałac został zdewastowany. Obecnie Pałac jest to luksusowy hotel.

Pozostajemy nadal na Wysoczyźnie Żelechowskiej i na chwilę opuszczamy województwo mazowieckie, by udać się do Wilczysk. W WILCZYSKACH zobaczyć można Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny. Kościół nie jest zbyt stary, bowiem został wybudowany w latach 1957-1963.

3 kilometry od Wilczysk oddalona jest ZWOLA PODUCHOWNA ze wspaniałym, drewnianym Kościołem Św. Anny. Pochodzi on z około 1687 roku. Wnętrze utrzymane jest w stylu barokowym. Obok Kościoła znajduje się drewniana dzwonnica z XVIII wieku o konstrukcji słupowej.

Nastepnie udaliśmy się do MIASTKOWA KOŚCIELNEGO. Miastkowski Kościół Nawiedzenia NMP został wybudowany w 1470 roku w charakterystycznym stylu- gotyku mazowieckim, zaś obecny kształt uzyskał w latach 1901-1904.

Zatrzymaliśmy się w GÓRZNIE– na tutejszym cmentarzu spoczywa moja babcia. Tuż obok cmentarza wznosi się Kościół Św. Jana Chrzciciela. Został on wybudowany w latach 1907–1921 w stylu neobarokowym.

W pobliżu Kościoła zobaczyć można Ratusz.

Na obrzeżach wsi, w rękach prywatnych znajduje się zespół dworski w skład którego wchodzą oficyna z I poł. XIX wieku oraz unikatowy XVIII-wieczny spichlerz z dwukondygnacyjnym podcieniem.

Tuż obok spichlerza rośnie wiekowy dąb szypułkowy „Dziadek” – o obwodzie pnia na wys. 1,3 m równym 625 cm, wysokość ok. 23m. Jest on pomnikiem przyrody.

GARWOLIN to stare miasto, z bogatą historią. Jest sercem tej części Mazowsza i stolica powiatu garwolińskiego. Najważniejszym zabytkiem Garwolina jest barokowa Kolegiata pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego, wybudowana na przełomie XIX i XX wieku.

Nieopodal Kolegiaty znajduje się budynek plebanii…

… a także gmach Urzędu Miasta (dawniej był to dom mieszkalny), wybudowany w 1910 roku.

Będąc w Garwolinie warto się również przespacerować bulwarami nad rzeką Wilgą. Stąd rozpościera się widok na pobliski park wodny oraz na budynek starego młyna…

OSIECK to ostatni punkt naszej wycieczki. Najważniejszym i najbardziej okazałym zabytkiem wsi jest Kościół pw. Św. Apostołów Andrzeja i Bartłomieja, wybudowany w latach 1902-1904 w stylu gotyku nadwiślańskiego.

Obok kościoła stoi drewniana, parterowa plebania z 1897 roku, bardzo bogato zdobiona. Plebania stoi na miejscu dawnego kościoła- jedna z jej ścian to część starej świątyni.

Naprzeciwko Kościoła znajduje się zabytkowy dom z II poł. XIX wieku.

W 1981 roku w Osiecku wydarzyła się katastrofa kolejowa, w której życie straciło 25 osób. W pobliżu miejsca wypadku stoi krzyż oraz tablica z nazwiskami ofiar.

Osieck ma również stary dworzec kolejowy- dziś nieczynny, budynek spełnia funckję posterunku kolejowego.

2,5 km od Osiecka, w POGORZELI znajduje się nieczynny już kościół mariawicki z 1910 roku. Kościół jest ogrodzony. Na szczęście jeszcze nie popadł w ruinę.

Wsie regionu pomiędzy Wysocczyzną Żelechowską a Równiną Garwolińską charakteryzują się drewnianymi chatami i siedliskami typowo rolniczymi. Dziś obok drewnianych domów pojawia się coraz więcej nowoczesnych budynków, zaś stare siedliska stoją opuszczone.

Wieś Łąki k.Górzna
Wieś Łąki k.Górzna

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *